Sean Vos ziet kansen voor snellere verduurzaming van huurwoningen

S-HERTOGENBOSCH – Sean Vos van Verbouwstromen heeft tijdens de 40e editie van Open Coffee Bouw bij Spark Campus uiteengezet hoe woningcorporaties de renovatie en verduurzaming van huurwoningen volgens hem sneller en voorspelbaarder kunnen organiseren. In zijn presentatie stond de overstap van losse projecten naar doorlopende programma’s centraal.

Volgens Vos is versnelling nodig, omdat de verduurzamingsopgave groot blijft terwijl de druk op geld, mensen en processen toeneemt. “We zullen in het proces iets moeten gaan veranderen, versimpelen, versnellen om toch het tempo te kunnen halen”, zei hij.

Hij koppelde die noodzaak nadrukkelijk aan de praktijk van corporaties. “Die opgave voor de corporaties op dit moment draait eigenlijk ook om drie dingen. En dat is betaalbaarheid, betaalbaarheid en betaalbaarheid”, aldus Vos. Na de inleiding werkte hij uit hoe Verbouwstromen corporaties wil helpen om minder versnipperd te werken. Daarbij gaat het volgens hem niet alleen om tempo, maar ook om grip op de uitvoering en meer voorspelbaarheid in planning en kosten.

Van project naar renovatiestroom

Vos zei dat corporaties volgens hem nog te vaak per project werken, terwijl een programmatische aanpak juist ruimte biedt om processen beter op elkaar aan te laten sluiten. “Wij gaan ons best doen om die lijnen van die kosten te stabiliseren dan om naar beneden te krijgen”, zei hij over de oplopende uitgaven in de sector.
De kern van zijn betoog was dat corporaties toe moeten naar een doorlopende renovatiestroom. Daardoor kan de voorbereiding volgens hem beter dienstbaar worden gemaakt aan de uitvoering. In plaats van telkens opnieuw op te starten, ontstaat dan een werkwijze waarbij vaste teams en vaste partners over langere tijd met vergelijkbare opgaven aan de slag gaan.
Vos zei dat zo’n aanpak niet vraagt om een volledig nieuwe techniek, maar vooral om slimmer organiseren. “Wij zijn dus verrassend niet disruptief”, zei hij. “Voor ons gaat het om die bewezen techniek, die geleerde lessen zo goed mogelijk in het proces zetten.”

Minimale schaal en samenwerking

Een belangrijk uitgangspunt in de aanpak van Verbouwstromen is volgens Vos dat een renovatiestroom voldoende omvang moet hebben. Tijdens de bijeenkomst zei hij dat wordt uitgegaan van minimaal duizend woningen. Die hoeven niet in één jaar te worden uitgevoerd, maar moeten wel voldoende basis bieden voor een meerjarige stroom.
Voor kleinere en middelgrote corporaties ziet hij regionale samenwerking daarom als logische route. Corporaties die afzonderlijk niet genoeg volume hebben, kunnen volgens hem samen een trein vullen die wel het hele jaar door kan blijven rijden. “Het is belangrijk dat die trein jaar rond gevuld is”, zei Vos.
Hij gaf daarbij ook een tip over samenwerking tussen corporaties. Volgens hem werkt het beter om niet eerst alle verschillen weg te willen organiseren, maar te beginnen bij wat partijen gemeen hebben. In zijn woorden: “Je kijkt naar de overeenkomsten, daar ga je die samenwerking op aan en die verschillen die mogen er ook zijn.”

Goede voorbereiding bepaalt het resultaat

In zijn presentatie legde Vos uit dat Verbouwstromen werkt met vijf fasen: verkennen, voorbereiden, aanbesteden, samenwerken en uitvoeren. Vooral de voorbereiding noemde hij bepalend voor het slagen van het programma. “Een goede voorbereiding is het halve werk”, zei hij.
Volgens Vos moet in die fase niet alleen duidelijk worden welke woningen in het programma passen, maar ook welk type partner nodig is, welke gegevens beschikbaar moeten zijn en hoe het aanbestedingsproces wordt ingericht. Hij onderstreepte daarbij dat de kwaliteit van de vraag veel invloed heeft op het uiteindelijke resultaat. “De kwaliteit van de vraag bepaalt de kwaliteit van het antwoord”, zei hij in reactie op een vraag uit de zaal.
Ook waarschuwde hij voor het moment na de aanbesteding. Juist daar ziet hij volgens eigen zeggen geregeld dat partijen terugvallen in oude patronen, terwijl in de aanbesteding al afspraken zijn gemaakt over een andere manier van werken. Daarom vindt hij het nodig om ook in die fase strak te begeleiden op samenwerking en uitvoering.

Geen totaaloplossing, wel een deel van de puzzel

Vos benadrukte dat Verbouwstromen volgens hem niet alle problemen van de sector oplost. “Wij zijn niet de oplossing van het hele probleem”, zei hij. Wel kan een beter ingericht proces volgens hem helpen om een deel van de druk weg te nemen.
Hij noemde onder meer vergunningstrajecten, flora- en faunaonderzoek, netcongestie en onzekerheid in overheidsbeleid als factoren die het werk bemoeilijken. Tegen die achtergrond ziet hij een programmatische aanpak als manier om corporaties weerbaarder te maken. “Als we dat voor elkaar krijgen, hebben we in ieder geval een deel van de puzzel opgelost”, aldus Vos.
Tijdens de bijeenkomst verwees hij ook naar voorbeelden elders in het land, waar corporaties al in langdurige samenwerkingen of gezamenlijke aanbestedingen werken. De lessen uit die trajecten worden volgens hem gebruikt om een breder toepasbare werkwijze op te bouwen.

Zoektocht naar coalities

Vos zei dat Verbouwstromen nog zoekt naar drie coalities van corporaties die deze aanpak verder willen uitwerken. Voor die eerste drie coalities is volgens hem procesbegeleiding beschikbaar die kosteloos kan worden ingericht vanuit RVO.
Op de vraag hoe ver dat traject is, antwoordde hij dat de coalities nog niet vaststaan. “We hebben de coalitie nog niet gevonden”, zei Vos. Wel zijn er volgens hem gesprekken met corporaties in verschillende fasen, van verkennend tot verdiepend.

Daarmee kreeg de bijeenkomst bij Spark Campus niet alleen het karakter van een presentatie, maar ook van een oproep aan de markt om mee te denken over een andere manier van organiseren. De centrale boodschap van Vos bleef daarbij overeind: versnelling zit volgens hem niet alleen in techniek, maar vooral in samenwerking, voorbereiding en continuïteit.

Presentatie Sean Vos over Verbouwstromen:

download hier